Kent Konseyi Nedir?
Yönetmelikte "tanımlar" başlığı altında Kent Konseyi için getirilen tanım, Belediye Kanunu'nun çizdiği geniş çerçeveyi güçlendirmekte ve zenginleştirmektedir.
Buna göre:
"Madde 4 – (1) b) Kent konseyi: Merkezi yönetimin, yerel yönetimin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve sivil toplumun ortaklık anlayışıyla, hemşehrilik hukuku çerçevesinde buluştuğu; kentin kalkınma önceliklerinin, sorunlarının, vizyonlarının sürdürülebilir kalkınma ilkeleri temelinde belirlendiği, tartışıldığı, çözümlerin geliştirildiği ortak aklın ve uzlaşmanın esas olduğu demokratik yapılar ile yönetişim mekanizmalarını (ifade eder.)"
Kent Konseyi Tanımında Yer Alan "Yönetişim" Nedir?
Dünya genelinde "(iyi) yönetişim" kavramına oldukça farklı tanımlar getirildiği görülmekle birlikte, Türiye'de Avrupa Birliği tarafından benimsenen "yönetişim" kavramı esas alınmaktadır. Avrupa Birliği tarafından 2001 yılında benimsenen "Avrupa Yönetişimi" başlıklı belgede "iyi yönetişim", demokratik ve katılımcı bir yönetim anlayışı olarak tanımlanmakta ve bunu oluşturan temel ilkeler olarak, "katılım, yerellik, saydamlık, hesap verilebilirlik, çalışma uyumu ve etkinlik" gösterilmektedir.
Kent Konseyi Yönetmeliği'nde "Tanımlar" başlığı altında, "yönetişim" için şu tanım getirilmektedir: "MADDE 4- (1) d) Yönetişim: Saydamlıki hesap verilebilirlik, katılım, çalışma uyumu, yenidenlik ve etkinlik gibi kriterlere dayanan, çok aktörlü ve toplumsal ortaklıklara dayalı yönetim anlayışını (ifade eder)."
Yönetmelik'teki bu tanımın, Avrupa Birliği tarafından benimsenen " yönetişim" tanımı ile tam bir uyum içerisinde olduğu görülmektedir.
Kent Konseyi Üyeleri, Kimleri İçermektedir?
Türkiye'nin farklı kentlerinde oluşturulmuş bulunan ve "örnek uygulama" sergileyen Kent Konseyleri'nin dikkat çekici özelliklerinin başında, Konsey'in, gerek yerel yönetimler ve gerekse merkezi yönetim kuruluşlarının etkin katılımına karşın, bir "sivil platform" görünümü sergilemesi gelmektedir. Madde 76 ile ilgili gerekçedei "Kent konseylerinin sivil bir yapı olma niteliği"nin vurgulanması, bu anlayışı en iyi şekilde yansıtmaktadır.
6 Haziran 2009 tarihli Kent Konseyi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile yeniden düzenlenen "Kent konseyi üyeliği" maddesinin ilk fıkrasına "Kent konseyi; merkezi yönetimi, yerel yönetimi, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını ve sivil toplumu ortaklık anlayışı ile buluşturmak üzere…" ifadesinin eklenmiş olması, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü'nce bu konuya verilen önemin göstergesi niteliğindedir.
Yeniden düzenlenen bu maddedeki en önemli değişikliklerin başında, önceki Yönetmeliğin 8. maddesinin 1. fıkrasının (b), (d) ve (e) bentlerinin (yani, "Belediyenin içinde bulunduğu seçim bölgesi veya bölgelerinin milletvekilleri", "Meclis üye tam sayısının yüzde 30'unu geçmemek üzere, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından seçeceği temsilciler" ve "meclis üye tam sayısının yüzde 30'unu geçmemek üzere, il genel meclisinin kendi üyeleri arasından seçeceği temsilciler" bentlerinin) Danıştay Sekizinci Daire'nin 2008/3744 sayılı kararı ile iptal edilmesi gelmektedir. Özellikle, belediye meclisi üyelerinin Kent Konseyi'nin dışında kalmaları, Belediye ile Kent Konseyi arasındaki güçlü bağların zayıflamasına yol açabilecek bir gelişme olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, daha sınırlı bir sayıda da olsa, meclis üyelerinin Kent Konsey'de yer alabilmelerinin sağlanmasına yönelik girişimler sürmektedir.
Kent Konseyi Üyeliği
MADDE 8 – (1) Kent konseyi; merkezi yönetimi, yerel yönetimi, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını ve sivil toplumu ortaklık anlayışı ile buluşturmak üzere aşağıda belirtilen kişi, kurum ve kuruluş temsilcilerinden oluşur:
a) Mahallin en büyük mülki idare amiri veya temsilcisi,
b) Belediye başkanı veya temsilcisi,
c) Sayısı 10'u geçmemek üzere illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından belirlenecek kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri,
ç) Mahalle sayısı yirmiye kadar olan belediyelerde bütün mahalle muhtarları diğer belediyelerde belediye başkanının çağrısı üzerine toplanan mahalle muhtarlarının toplam muhtar sayısının yüzde 30'unu geçmemek ve 20'den az olmamak üzere kendi aralarından seçecekleri temsilciler,
d) Beldede teşkiletını kurmuş olan siyasi partilerin temsilcileri,
e) Üniversitelerden ikiden fazla olmamak üzere en az bir temsilci, üniversite sayısının birden fazla olması durumunda her üniversiteden birer temsilci,
f) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, noterlerin, baroların ve ilgili dernekler ile vakıfların temsilcileri,
g) Kent konseyince kurulan meclis ve çalışma gruplarının birer temsilcisi.
